الشيخ ناصر مكارم الشيرازي

504

الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )

« قرآن و وحى و نبوت » است ، و در حقيقت اين دو آيه يكديگر را تفسير مىكنند . چگونه « قرآن » به منزله « روح » نباشد ، در حالى كه در آيه 24 انفال مىخوانيم : يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اسْتَجِيبُوا لِلَّه وَلِلرَّسُولِ إِذا دَعاكُمْ لِما يُحْيِيكُمْ : « اى كسانى كه ايمان آورده‌ايد اجابت كنيد دعوت خدا و پيامبرش را هنگامى كه شما را به سوى چيزى فرا مىخواند كه مايه حيات شما است » ! تفسير دوم اينكه منظور « روح القدس » است ( و يا فرشته اى كه حتى از جبرئيل و ميكائيل برتر بوده و همواره پيامبر اسلام را همراهى مىكرد ) . مطابق اين تفسير « اوحينا » به معنى « انزلنا » ( نازل كرديم ) مىباشد يعنى « روح القدس » يا آن فرشته عظيم را بر تو نازل كرديم ( گرچه اوحينا به اين معنا در آيات ديگر قرآن ديده نمىشود ) . در بعضى از روايات كه در منابع معروف حديث آمده نيز تاييدى بر اين تفسير ديده مىشود ، ولى همانگونه كه گفتيم تفسير اول با قرائن متعدد موجود در آيه هماهنگتر است ، لذا ممكن است اين گونه روايات كه روح را به معنى روح القدس يا فرشته بلند مقام خدا تفسير كرده اشاره به معنى باطن آيه باشد . به هر حال در دنباله آيه مىافزايد : « تو پيش از اين از كتاب و ايمان آگاه نبودى ، ولى ما آن را نورى قرار داديم كه به وسيله آن هر كس از بندگان خويش را بخواهيم هدايت مىكنيم » ( * ( ما كُنْتَ تَدْرِي مَا الْكِتابُ وَلَا الإِيمانُ وَلكِنْ جَعَلْناه نُوراً نَهْدِي بِه مَنْ نَشاءُ مِنْ عِبادِنا ) * ) . اين لطف خدا بود كه شامل حال تو شد ، و اين وحى آسمانى بر تو نازل گشت و ايمان به تمام محتواى آن پيدا كردى . اراده خداوند بر اين تعلق گرفته بود كه علاوه بر هدايت تو به اين كتاب بزرگ آسمانى و تعليمات آن ، بندگان ديگرش را در پرتو اين نور آسمانى هدايت كند ، و شرق و غرب جهان بلكه تمام قرون و اعصار را تا پايان زير پوشش آن